Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir? (Cognitive Behavioral Therapy)

 

İsminden de anlaşılabileceği gibi bu yöntem bireylerin bilişleri (düşünceleri), davranışları ve duyguları hakkında çalışır. Çoğu zaman bir olay olduğunda:

 

"....... oldu

bende ....... yaptım/ davrandım."

 

şekilde konuşuruz. Yani olay ve davranışımız arasında direkt bir geçiş sağlarız. Oysa olay bize bir şeyler düşündürür ve hissettirir  bizde bu düşünce ve duygular doğrultusunda hareket ederiz. Bilişsel davranışçı terapi de davranışa sebep olan duygu ve düşünceleri tespit etmeyi hedefler. Bulunan çarpıtılmış, negatif düşünceleri tespit ederek onları düzenleme çalışmaları yapılır bu sayede davranışlar ve bireylerin olaylar hakkındaki duygu ve düşünceleri değiştirilir.

 

Peki siz bu yönteme dair neler yapabilirsiniz?​

​

NEREDE? ----- NE DÜŞÜNÜYORUM? -------- NE HİSSEDİYORUM?

​

Buradaki nerede sorusu, hangi durumlarda, anlarda, olaylarda olarak da düşünülebilinir. Bu soruları canınızı sıkan yada hoşunuza gitmeyen bir konu için cevaplayabilirsiniz. Ardından aşağıda gördüğünüz tabloya göre ikinci kez aynı durum için soruları cevaplayabilirsiniz. Bu sayede olayın sonucundaki davranışınızın altında yatan düşüncelerinizi tespit edebilirsiniz. Bu sayede sizi rahatsız eden düşünceleri bularak onların gerçekçiliğini, sağlıklı olup olmadığını, sizin için yararlı olup olmadığını değerlendirebilirsiniz. Şimdiden iyi şanslar.

​

Bilişsel Çarpıtmalar Nedir?

 

• YA HEP YA HİÇ

• AŞIRI GENELLEME

• OLUMLUYU GEÇERSİZ KILMA

• SONUÇLARA ATLAMA

              a) Akıl okumak

              b) Falcılık

• AŞIRI BÜYÜTME (Felaketleştirme) ya da KÜÇÜLTME

• MELİ-MALI CÜMLELERİ

• ETİKETLEME

• KİŞİSELLEŞTİRME

 

Çarpıtmalara bir örnek verecek olursak : Akıl Okumak ve Falcılık

Eşiniz yada sevgiliniz ile olan bir tartışmanızda.

 

“Biliyorum, bu söylediğimi dinlemeyeceksin, bana sinirleneceksin yada önemsemeyeceksin. Sen zaten hep böyle düşünürsün bu konuda neden farklı olsun ki. “

 

Gibi cümleler sizin de çok kullandığınız türden değil mi? İşte bu cümleler, bu düşünceler karşınızdaki kişinin adına konuşmak, onun ne yapacağını önceden tahmin etmek gibi düşünceler bilişsel çarpıtmalarımızdan kaynaklanır. Oysa belki bu sefer farklı olacaktı ama siz bu şekilde düşündüğünüz ve konuştuğunuz için yine aynı sonuç gerçekleşti olamaz mı? Ne dersiniz?

 

 

Ya da –meli, -malı ile başlayan cümleler. Unutmayın, hayatta hiç birşey lazım yada kesinlikle olmalı değil. Onlar yalnızca biz düşündüğümüz için öyleler.

Örneğin

Başarılı olmalıyım >>>> NEDEN?

Kendinize bu soruyu sorun neden başarılı olmaya mecbursunuz?

 

-Başkaları sizi daha çok sevecek veya beğenecek diye mi? Başkalarının sizi sevmeleri için daha farklı birçok sebep bulabileceklerine eminim...

-Kendinizi daha iyi hissedeceğiniz için mi? Bu size kendinizi “neden” daha iyi hissettirecek?

-Aileniz sizinle gurur duyacak sizinle övünecek diye mi? Peki başarılı olmasanız sizinle gurur duyacakları başka hiçbir özelliğiniz yok mu?

 

Bu soruları sorarak size başarılı olma yolunda ilerlemeye devam etmeyin demiyorum tabi ki ...  Yalnızca kendi başarılı olma ihtiyacınızın altında yatan motivasyonu keşfedin ve onun olumlu bir düşünce olduğuna emin olun. Başarılı olamamanın sizi strese sokmasına yada korkutmasına izin vermeyin. Bu stres sizi denemekten alı koyabilir. Bir seferlikte başarısız olsak hata yapsak ne olabilir ki? Herkes bir kez hatta “birkaç kez” hata yapmıştır. KORKMAYIN, YAŞAYIN...

 

Bu cümlede yazımı yazarken oluşan naçizane düşüncem;

​

“Başarılı olmak bir sonuç değil bir süreçtir”

 

Siz de bilişsel çarpıtmalarınızı paylaşarak, başka insanlara ilham olabilir yada aslında ne kadar çok aynı düşünce tuzaklarına düştüğümüzü fark edebilirsiniz.